Table of Contents
Tâm trạng của con người không chỉ bị ảnh hưởng bởi các tác nhân từ bên ngoài. Mà còn được quyết định bởi nhiều yếu tố bên trong cơ thể, điển hình như Dopamine, là loại hormone tác động trực tiếp đến cảm xúc, động lực, tư duy và trí nhớ của chúng ta. Vậy Dopamine là gì? Hãy cùng đọc qua bài viết sau, để hiểu rõ hơn về công dụng, cũng như cách tăng cường Dopamine nhé!
Dopamine là gì? Dopamine vừa là một loại hormone, vừa là chất dẫn truyền thần kinh được sản xuất từ tyrosin. Nó nắm giữ vai trò cực kỳ quan trọng đối với sức khỏe, khả năng tư duy và ghi nhớ của mỗi người. Khi nồng độ hormone này tăng cao, sẽ mang đến cho chúng ta cảm giác hạnh phúc và vui vẻ, giúp chúng ta luôn cảm thấy lạc quan và yêu đời.
Dopamine là gì?
Chúng ta thường nghe mọi người nhắc đến Dopamine với một tên gọi rất hay là “hormone hạnh phúc”. Nhưng liệu có mấy ai thực sự hiểu rõ công dụng và tầm quan trọng của nó. Vậy Dopamine là gì? Dopamine là hóa chất não có tên hóa học là 3,4-dihydroxyphenethylamine với công thức C8H11NO2, nó cùng họ với catecholamine và phenethylamine. Đây là loại hormone giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành và điều tiết cảm xúc tích cực và tạo động lực cho mỗi người.
Bên cạnh đó, Dopamine cũng là chất dẫn truyền thần kinh, đảm nhiệm chức năng truyền tải tín hiệu giữa các nơron thần kinh ở não bộ. Khi cơ thể sản sinh ra số lượng lớn hormone Dopamine, sẽ mang lại cho chúng ta cảm giác vui vẻ, hạnh phúc, hài lòng và thỏa mãn. Ngược lại, nếu như hàm lượng Dopamine suy giảm, thì lúc này, chúng ta thường bị mất đi nguồn năng lượng tích cực, khiến chúng ta rơi vào trạng thái mệt mỏi, uể oải, không có động lực và tinh thần làm việc.
Công dụng của hormone Dopamine
Dopamine nắm giữ rất nhiều chức năng và vai trò quan trọng đối với sức khỏe tinh thần, thể chất, khả năng ghi nhớ, tư duy và sự vận động của cơ thể. Cụ thể như sau:
Mang lại niềm vui và hạnh phúc
Dopamine được mệnh danh là “hormone hạnh phúc” bởi nó đóng góp phần lớn trong việc hình thành nên những trạng thái cảm xúc tích cực như sự hạnh phúc, mãn nguyện, vui vẻ và phấn khởi. Khi bạn đạt được nhiều thành tựu to lớn, hoặc tự do thực hiện bất kỳ hoạt động nào mà mình yêu thích như chơi game, ăn uống, chơi thể thao,…. Thì lúc này, nồng độ Dopamine trong cơ thể bạn sẽ tăng cao, khiến bạn cảm thấy hài lòng, thỏa mãn và phấn khích.
Tác động đến tư duy và chuyển động cơ thể
Dopamine tác động rất lớn đến khả năng xử lý vấn đề, trí thông minh, tư duy và trí nhớ của con người. Chất dẫn truyền này giúp chúng ta nâng cao sự tập trung, ghi nhớ, tăng khả năng sáng tạo và suy nghĩ logic. Đồng thời, hỗ trợ não bộ thực hiện tốt chức năng tiếp nhận và xử lý thông tin. Nhờ vào đó, chúng ta không chỉ phát huy tính sáng tạo và trí tưởng tượng phong phú. Mà còn đưa ra được những quyết định đúng đắn và sáng suốt cho các hoạt động đòi hỏi sự tư duy, trí tuệ.
Chưa hết, Dopamine cũng đóng góp vai trò không nhỏ trong sự vận động của cơ thể. Khi não bộ giải phóng ra hàm lượng Dopamine vừa đủ, thì điều này sẽ giúp cho cơ thể thực hiện linh hoạt và nhanh nhẹn những chuyển động cơ bản như di chuyển, cầm nắm, chạy bộ và kể cả động tác mang tính phức tạp hơn.
Trái lại, nếu nồng độ Dopamine giảm mạnh, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh Parkinson, gây thoái hóa chức năng thần kinh não bộ, khiến bạn gặp nhiều khó khăn trong việc kiểm soát các thao tác và chuyển động cơ thể.
Kiểm soát động lực và cảm giác khen thưởng
Thêm một chức năng quan trọng của Dopamine đó là kiểm soát động lực và cảm giác tự khen thưởng. Tức là, khi bạn hoàn thành xuất sắc một công việc nào đó, hoặc được mọi người khen ngợi và tán thưởng. Thì lúc ấy, não bộ của bạn sẽ phóng thích ra lượng lớn Dopamine, mang tới cho bạn cảm giác hài lòng, thỏa mãn và vui sướng.
Những cảm xúc tích cực này, không chỉ thôi thúc bạn tiếp tục duy trì ý chí quyết tâm, sự nỗ lực. Mà còn tạo ra nguồn động lực to lớn, giúp bạn ngày càng phát triển và nâng cấp bản thân về trình độ, lẫn tư duy.
Một số tác dụng khác
Ngoài những chức năng liên quan đến cảm xúc và khả năng nhận thức ra, thì Dopamine còn đảm nhận nhiều vai trò ở các bộ phận khác như:
– Hệ thống mạch máu: Khi nồng độ nội tiết tố duy trì ổn định, dopamine có chức năng gây ức chế quá trình sản sinh norepinephrine. Đồng thời, nó có công dụng như một loại thuốc làm giãn mạch máu, dẫn đến giảm huyết áp.
– Tuyến tụy: Dopamine làm giảm khả năng sản xuất insulin.
– Thận: Thúc đẩy hoạt động bài tiết natri và nước tiểu ra khỏi cơ thể, giúp điều hòa nước và các chất điện giải.
– Hệ tiêu hóa: Dopamine hỗ trợ bảo vệ niêm mạc ở đường ruột và giảm nguy cơ rối loạn nhu động ruột, giúp hệ tiêu hóa thực hiện tốt các chức năng.
– Hệ miễn dịch: Dopamine khiến cho các tế bào lympho giảm khả năng hoạt động.
Những cách giúp gia tăng hormone Dopamine tự nhiên
Đọc đến đây, bạn có thể thấy, “hormone hạnh phúc” mang tới rất nhiều lợi ích cho sức khỏe tinh thần, thể chất và trí tuệ của con người. Vậy nên, nếu muốn gia tăng nồng độ hormone này trong cơ thể, thì bạn hãy áp dụng ngay những bí quyết sau đây:
Thường xuyên tập thể thao
Một trong những phương pháp hữu hiệu giúp tăng cường lượng Dopamine tự nhiên chính là luyện tập thể thao. Khi bạn chăm chỉ rèn luyện thể chất bằng các bài tập đơn giản như chạy bộ, bơi lội, đá bóng, đạp xe, tập gym,… Thì việc làm này sẽ thúc đẩy cơ thể giải phóng số lượng lớn hormone Dopamine và Endorphin. Trong đó, Dopamine giúp tinh thần trở nên phấn chấn, tỉnh táo, vui vẻ. Còn Endorphin hỗ trợ giảm đau tự nhiên.
Chế độ ăn khoa học
– Thực phẩm giàu protein: Protein là phân tử lớn được cấu thành bởi nhiều loại axit amin khác nhau, bao gồm cả tyrosine. Mà tyrosine lại là thành phần cần thiết trong việc sản xuất hormone Dopamine. Vì thế, những loại thực phẩm giàu protein như thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu,…. sẽ cung cấp cho cơ thể nhiều tyrosine, làm tăng nồng độ Dopamine.
– Bổ sung probiotic: Sữa chua, kim chi, trà nấm thủy sâm Kombucha, dưa chuột muối, đậu nành lên men,… là các loại thực phẩm dồi dào dưỡng chất probiotic. Giúp đường ruột khỏe mạnh, tiêu hóa tốt và làm lượng Dopamine tăng cao.
– Tiêu thụ thêm đậu mèo rừng: Đậu mèo rừng hay còn gọi là sắn dây rừng, mắt mèo, đậu ngứa, đây là loại dược liệu chứa nhiều phân tử tiền chất của Dopamine là L-dpa, giúp tăng cường Dopamine và phòng ngừa bệnh Parkinson.
Hạn chế sử dụng chất béo bão hòa
Những loại chất béo bão hòa thuộc nhóm chất béo xấu, chúng có hàm lượng lớn trong mỡ động vật và thức ăn nhiều dầu mỡ. Khi nạp vào cơ thể quá nhiều loại chất béo này, có thể làm biến đổi cấu trúc và phá hủy các mối liên kết Dopamine ở não bộ. Dẫn đến, gây thiếu hụt Dopamine, khiến bạn có cảm giác buồn chán và suy giảm trí nhớ.
Chính vì thế, bạn cần hạn chế sử dụng thực phẩm chứa chất béo bão hòa. Khuyến khích bạn nên thay thế mỡ động vật bằng các loại dầu được sản xuất từ thực vật và bổ sung thực phẩm giàu carbohydrate như: bột yến mạch, kiều mạch, hạt diêm mạch, sữa tách béo, trái cây, rau củ,… Chúng sẽ góp phần làm tăng nồng độ Dopamine tự nhiên cho cơ thể.
Ngủ đủ giấc
Chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng rất lớn đến việc sản xuất và điều hòa nồng độ Dopamine. Nói cụ thể hơn, để Dopamine luôn duy trì ở mức ổn định, bạn cần phải ngủ đủ giấc vào mỗi ngày. Việc bạn thường xuyên thiếu ngủ, hoặc thiết lập thời gian ngủ không hợp lý, sẽ gây cản trở quá trình não bộ giải phóng Dopamine. Khiến bạn cảm thấy mỏi mệt, mất tập trung và giảm trí nhớ. Do đó, mỗi đêm, bạn nên ngủ trong vòng từ 7 – 9 tiếng, để cơ thể có thời gian thư giãn, phục hồi, giúp bạn luôn ở trạng thái tỉnh táo khi làm việc.
Ngồi thiền và tập Yoga
Việc ngồi thiền và luyện tập yoga không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh, dẻo dai và linh hoạt. Mà còn góp phần cải thiện tinh thần, cảm xúc và trí lực. Bởi vì, khi bạn tập trung thiền định trong một không gian yên tĩnh, sẽ kích hoạt não bộ phóng thích ra nhiều Dopamine. Tạo cảm giác thoải mái, thư giãn, xua tan hết bao muộn phiền, căng thẳng và mệt mỏi, giúp bạn phấn chấn và thêm yêu đời hơn.
Nghe nhạc thư giãn
Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, việc nghe nhạc có thể mang đến cảm giác thư giãn, vui vẻ và kích thích quá trình sản xuất Dopamine ở não bộ. Khi bạn thưởng thức những bản nhạc mình yêu thích, thì các khu vực tập trung nhiều thụ thể Dopamine như vùng khoái cảm ở vỏ não sẽ hoạt động mạnh mẽ hơn. Từ đó, giúp giải phóng ra nhiều Dopamine cho cơ thể.
Tiếp xúc ánh nắng mặt trời
Việc tắm nắng giúp cơ thể hấp thụ và tổng hợp nhiều vitamin D. Trong khi đó, vitamin D là thành phần thiết yếu hỗ trợ quá trình sản sinh Dopamine. Vì thế, vào mỗi buổi sáng, bạn nên hình thành thói quen tắm nắng, để tăng lượng Dopamine, giúp tâm trạng vui vẻ, thoải mái và có nhiều năng lượng hơn cho một ngày dài làm việc. Tuy nhiên, theo chuyên gia, thời điểm tắm nắng thích hợp nhất là trước 9 giờ sáng hoặc sau 4 giờ chiều, bởi khi ấy ánh nắng không qua gay gắt, nên không làm tổn hại da và mắt.
Dopamine detox là gì? Cách thực hiện thế nào?
Thật ra, ngoài những phương pháp thúc đẩy quy trình sản xuất Dopamine tự nhiên thông qua chế độ ăn uống và các hoạt động thể chất lành mạnh. Thì cũng có nhiều phương pháp khác hỗ trợ cơ thể phóng thích Dopamine nhanh chóng. Chẳng hạn như: dùng chất kích thích, tiêu thụ đồ ngọt, thức ăn nhanh nhiều dầu mỡ, chơi game, coi phim khiêu dâm, lướt web,…
Mặc dù, những hình thức này có thể mang lại niềm vui, sự thỏa mãn và vui sướng ngay tức thì. Thế nhưng, việc thực hiện chúng một cách thường xuyên, sẽ biến chúng trở thành những thói quen và sở thích độc hại, thiếu lành mạnh. Đồng thời, khiến cơ thể thích ứng với nồng độ Dopamine ở mức cao. Làm cho bạn lúc nào cũng cảm thấy buồn chán, hoặc bứt rứt, khó chịu trong người do không có được cảm giác thỏa mãn.
Muốn không gặp phải vấn đề này, thì điều bạn nên làm đó là Dopamine detox còn được gọi là “cai nghiện Dopamine”. Đây là giải pháp giúp bạn bớt lệ thuộc vào các thành phần và thú vui giải trí độc hại, kích thích sự hưng phấn tức thì như: rượu bia, chất kích thích, mê game,…
Khi áp dụng Dopamine detox, bạn sẽ dần loại bỏ được những sở thích tiêu cực và biết cách tận hưởng niềm vui từ nhiều hoạt động bổ ích mang tính đơn giản. Qua đó, giúp bạn cải thiện tinh thần, tư duy, tăng khả năng tập trung, ghi nhớ và hình thành nên lối sống lành mạnh, tích cực. Sau đây là cách thực hiện Dopamine detox hiệu quả:
– Hạn chế sử dụng các thiết bị công nghệ và mạng xã hội nếu không thực sự cần thiết.
– Thay vì suốt ngày cắm mặt vào máy chơi game, bạn nên tích cực tham gia các hoạt động giải trí lành mạnh khác như đọc sách, nghe nhạc, vui chơi ngoài trời, đi cắm trại,…
– Khi xem TV, nên chọn những chương trình phát sóng nội dung bổ ích, lành mạnh và chỉ xem trong quãng thời gian nhất định. Tuyệt đối, không được tiếp xúc với những ấn phẩm chứa nội dung đồi trụy, khiêu dâm.
– Hạn chế tiêu thụ những loại đồ ăn chứa nhiều chất béo, dầu mỡ, đồ ngọt. Đồng thời, tránh xa rượu bia và các chất kích thích gây nghiện.
Mong rằng, với những thông tin mà Love18 chia sẻ trên đây, bạn đã nắm rõ vai trò và lợi ích của Dopamine là gì. Qua đó, có thể cung cấp cho bạn nhiều phương pháp hữu ích trong việc tăng cường “hormone hạnh phúc”, giúp bạn nâng cao chất lượng đời sống tinh thần và hiệu quả làm việc.
