Table of Contents
Khi nhắc đến ngày Thất Tịch, nhiều người liền nghĩ ngay đến những cơn mưa ngâu dai dẳng hay bát chè đậu đỏ thơm ngọt. Thế nhưng, ẩn chứa sau đó là cả một nét văn độc đáo, gắn liền với những câu chuyện tình yêu cảm động và các phong tục đặc trưng mà không phải ai cũng biết. Vậy ngày Thất Tịch là gì? Hãy cùng theo dõi bài viết sau, để hiểu rõ hơn nhé!
Ngày Thất Tịch là gì? Ngày Thất Tịch hay còn gọi là ngày Lễ tình nhân phương Đông, đây là dịp đặc biệt diễn ra vào mùng 7 tháng 7 âm lịch mỗi năm, bắt nguồn từ truyền thuyết Ngưu Lang – Chức Nữ. Ngày lễ này không chỉ là biểu tượng của tình yêu son sắt, mà còn được xem là ngày cầu duyên ở một số quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam.
Ngày Thất Tịch là gì?
Mỗi năm, cứ vào tháng bảy âm lịch, khi những cơn mưa ngâu lặng lẽ rơi, người ta lại truyền tai nhau về một ngày đặc biệt dành cho tình yêu, đó là ngày Thất Tịch. Vậy thực chất ngày Thất Tịch là gì? Ngày Thất Tịch còn được biết đến với các tên gọi khác như: Lễ tình nhân phương Đông, Lễ hội Ngưu Lang – Chức Nữ, diễn ra vào mùng 7 tháng 7 âm lịch hằng năm.
Ngày lễ này bắt nguồn từ câu chuyện tình yêu thấm đẫm nước mắt giữa chàng chăn trâu Ngưu Lang và nàng tiên dệt mây Chức Nữ. Vì định mệnh trớ trêu, họ buộc phải sống xa nhau và chỉ có thể gặp nhau mỗi năm một lần trên cầu Ô Thước. Cũng từ đó mà ngày Thất Tịch ra đời và trở thành biểu tượng của một tình yêu son sắc, thủy chung, gắn liền với niềm tin về duyên phận.
Không chỉ mang ý nghĩa sâu sắc trong văn hóa Trung Hoa, Thất Tịch còn du nhập vào nhiều quốc gia châu Á khác như Việt Nam, Nhật Bản và Hàn Quốc với những phong tục mang bản sắc riêng. Tại Việt Nam, ngày này thường được gọi bằng cái tên “Ông Ngâu – Bà Ngâu”, ẩn dụ về hình ảnh Ngưu Lang và Chức Nữ gặp nhau trong những cơn mưa ngâu tháng Bảy. Người ta tin rằng những hạt mưa rơi không ngớt ấy chính là giọt nước mắt đoàn tụ của đôi tình nhân sau một năm xa cách.
Lễ Thất Tịch có nguồn gốc từ đâu?
Lễ Thất Tịch có nguồn gốc từ truyền thuyết về Ngưu Lang và Chức Nữ, được lưu truyền qua nhiều thế hệ ở các nước châu Á. Dù mỗi quốc gia có cách truyền bá khác nhau, nhưng nhìn chung, đây vẫn là ngày kỷ niệm cuộc hội ngộ của đôi uyên ương có mối tình đầy trắc trở. Cụ thể như sau:
Theo phiên bản Việt Nam
Ở Việt Nam, ngày Thất Tịch không chỉ được biết đến như một lễ hội cầu duyên mà còn gắn liền với câu chuyện dân gian về “Ông Ngâu – Bà Ngâu”, bắt nguồn từ sự tích Ngưu Lang – Chức Nữ.
Theo tích xưa, thuở ấy, trên thiên đình có một chàng trai chăn trâu cho Ngọc Hoàng tên là Ngưu Lang. Ngày ngày, chàng dắt đàn trâu rong ruổi trên những cánh đồng mây rộng lớn. Ở một nơi khác, có nàng tiên Chức Nữ, con gái út của Ngọc Hoàng và Vương Mẫu, nàng khéo léo và giỏi giang trong việc dệt mây. Mỗi ngày, nàng đều đặn dệt những áng mây ngũ sắc điểm tô cho bầu trời.
Trong một lần gặp gỡ định mệnh, Ngưu Lang và Chức Nữ tình cờ chạm mặt nhau, rồi dần dần nảy sinh tình cảm. Tình yêu giữa họ thắm thiết và nồng nàn đến mức khiến cả hai quên đi bổn phận của mình. Ngưu Lang vì mải mê bên Chức Nữ, nên lơ là đàn trâu, để chúng chạy tán loạn khắp trời và đi lạc vào cả điện Ngọc Hư.
Còn Chức Nữ thì xao nhãng việc dệt mây, khiến bầu trời thiếu đi những đám mây rực rỡ. Khi hay tin, Ngọc Hoàng liền nổi trận lôi đình, lập tức ra lệnh bắt đôi uyên ương phải xa nhau và ngăn cách họ bằng dòng sông Ngân Hà rộng mênh mông.
Nhưng vì thương con gái, Vương Mẫu nương nương bèn xin Ngọc Hoàng giảm bớt hình phạt. Cuối cùng, Ngọc Hoàng cho phép mỗi năm, vào mùng 7 tháng 7 âm, Ngưu Lang và Chức Nữ được gặp nhau một lần. Vào ngày này, đàn quạ từ khắp nơi bay đến, xếp thành một cây cầu trên dòng sông Ngân Hà, gọi là cầu Ô Thước, giúp đôi tình nhân có thể đoàn tụ sau một năm dài xa cách.
Từ bao đời nay, nhiều người vẫn quan niệm rằng những cơn mưa ngâu vào tháng Bảy âm lịch chính là dòng nước mắt hạnh phúc của Ngưu Lang và Chức Nữ mỗi khi trùng phùng rồi lại lìa xa. Cũng vì thế mà ngày này được gọi là Thất Tịch – một biểu tượng thiêng liêng của tình yêu chung thủy.
Theo phiên bản Trung Quốc
Ở Trung Quốc, Thất Tịch có tên gọi là Lễ hội Qixi, cũng có nguồn gốc từ truyền thuyết Ngưu Lang – Chức Nữ nhưng với một phiên bản khác, có sự xuất hiện của bò thần. Tương truyền rằng, ngày xưa, có một chàng trai nghèo tên Ngưu Lang, mồ côi cha mẹ từ nhỏ, sống bằng nghề chăn bò. Chàng hiền lành, chăm chỉ, và có một con bò già làm bạn đồng hành. Thế nhưng, chàng không biết rằng con bò ấy vốn là bò thần trên trời, bị đày xuống nhân gian.
Một ngày nọ, khi nhìn thấy 7 nàng tiên đang tắm trong hồ, bò thần xúi Ngưu Lang đến đánh cắp váy áo của các tiên. Với sự thúc giục và cổ vũ của bò, chàng lén nấp sau bụi cây, đợi khi 7 cô tiên đang mải mê vui đùa dưới nước liền nhanh tay lấy hết y phục của họ.
Đến lúc phải trở về trời, các tiên nữ hoảng hốt khi phát hiện y phục đã biến mất. Không còn cách nào khác, họ đành cử cô em út xinh đẹp nhất tên Chức Nữ đến gặp Ngưu Lang để xin lại áo. Khi nàng e dè bước tới, chàng nhanh chóng trao lại váy áo và cũng không quên bày tỏ tấm chân tình của mình.
Dù không đành lòng, nhưng vì chàng đã trông thấy thân thể trần tục của nàng, nên nàng đành chấp nhận lời cầu hôn. Từ đó, họ sống với nhau hạnh phúc, có hai người con xinh xắn. Ngày ngày Chức Nữ dệt vải, còn Ngưu Lang chăn bò và làm ruộng kiếm sống.
Trớ trêu thay, hạnh phúc ấy lại không thể kéo dài. Khi Ngọc Hoàng và Vương Mẫu biết chuyện Chức Nữ tự ý kết hôn với người trần, hai người vô cùng tức giận, lập tức sai thiên binh đưa nàng về trời. Ngưu Lang đau khổ đuổi theo, nhưng bị dòng sông Ngân Hà ngăn cách.
Cảm thương tình yêu của họ, đàn chim ô thước đã bay đến, xếp thành một cây cầu bắc qua sông, giúp đôi vợ chồng gặp lại nhau. Xúc động trước tấm lòng son sắt ấy, Ngọc Hoàng cho phép mỗi năm một lần, vào ngày 7 tháng 7 âm lịch, Ngưu Lang và Chức Nữ được đoàn tụ trên cầu Ô Thước.
Phong tục trong lễ Thất Tịch ở một số quốc gia Châu Á
Đến nay, lễ Thất Tịch được tổ chức tại nhiều quốc gia châu Á với những phong tục đặc trưng, mang đậm bản sắc văn hóa và thể hiện quan niệm riêng về tình yêu, lẫn sự may mắn. Điển hình như một số quốc gia sau đây:
Ở Việt Nam
Tại Việt Nam, ngày Thất Tịch còn được gọi là ngày “Ông Ngâu – Bà Ngâu,” gắn liền với câu chuyện tình yêu cảm động của Ngưu Lang – Chức Nữ. Dân gian thường truyền tai nhau rằng vào dịp này, nếu các cặp đôi cùng nhau ngắm mưa ngâu, thì tình duyên sẽ trở nên thuận lợi và gắn bó bền lâu.
Còn đối với người độc thân “ế” lâu năm, nếu ăn chè đậu đỏ trong lễ Thất Tịch, sẽ nhanh chóng tìm được một nửa yêu thương của đời mình. Ngoài ra, một số ngôi chùa cũng tổ chức lễ cầu duyên, thu hút đông đảo người trẻ đến dâng hương với ước nguyện tìm thấy tình yêu đích thực.
Ở Trung Quốc
Bên Trung Quốc, Thất Tịch không chỉ là dịp gợi nhắc về chuyện tình Ngưu Lang – Chức Nữ, mà còn tôn vinh sự khéo léo và giỏi giang của người phụ nữ. Trong ngày này, các cô gái trẻ thường thực hiện nghi lễ “khất xảo”, bày mâm cúng Chức Nữ, thêu thùa hoặc thử tài khéo léo bằng cách thả một cây kim vào chén nước. Nếu kim nổi trên mặt nước, người đó được cho là khéo tay, đảm đang, gặp nhiều may mắn trong cuộc sống và đường tình duyên.
Chưa dừng lại ở đó, một số nơi còn tổ chức phong tục bái Ngưu Lang – Chức Nữ, để cầu mong hạnh phúc lứa đôi. Theo thời gian, Thất Tịch dần trở thành ngày lễ tình nhân phương Đông, là dịp để các đôi yêu nhau hẹn hò và tặng quà cho nhau.
Ở Hàn Quốc
Tại xứ sở Kim Chi – Hàn Quốc, Thất Tịch có tên gọi là Lễ Chilseok, rơi vào mùng ngày 7/7 âm lịch. Dù cũng xuất phát từ truyền thuyết Ngưu Lang – Chức Nữ, nhưng Chilseok lại mang màu sắc văn hóa riêng, không chỉ gắn liền với những lời cầu duyên mà còn chú trọng đến việc cầu sức khỏe và mùa màng bội thu.
Người Hàn tin rằng việc tắm mưa vào ngày này có tác dụng thanh lọc cơ thể, giúp da dẻ mịn màng và mang lại sức khỏe dẻo dai. Bên cạnh đó, họ cũng có thói quen ăn các món làm từ lúa mì như mì và bánh gạo, vì với họ, đây là thời điểm nông sản có hương vị thơm ngon và bổ dưỡng nhất.
Ở Nhật Bản
Ở Nhật Bản, lễ Thất Tịch được gọi là Lễ Tanabata, mang đậm phong cách văn hóa xứ Phù Tang. Ngày này kỷ niệm cuộc hội ngộ đầy xúc động giữa Orihime (Chức Cơ – sao Chức Nữ) và Hikoboshi (Ngạn Tinh – sao Ngưu Lang), hai vì sao bị chia cắt bởi dải Ngân Hà và chỉ được gặp nhau một lần trong năm vào đêm Thất Tịch.
Người Nhật hưởng ứng lễ Tanabata bằng cách viết những mong ước lên mảnh giấy đa sắc màu, gọi là Tanzaku. Sau đó, họ treo Tanzaku lên cành trúc với hy vọng mọi ước muốn sẽ thành hiện thực. Ngoài ra, tại các khu đô thị lớn đông đúc như Thành phố Sendai, Hiratsuka và Anjou còn diễn ra nhiều lễ hội truyền thống với đèn lồng, diễu hành và bắn pháo hoa, tạo nên một bầu không khí rực rỡ và náo nhiệt.
Tại sao giới trẻ lại ăn chè đậu đỏ vào ngày Thất Tịch?
Vào ngày Thất Tịch, nhiều bạn trẻ thường ăn chè đậu đỏ với mong muốn tình duyên suôn sẻ. Bởi theo quan niệm phương Đông, màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn, hạnh phúc và tình yêu bền chặt. Người ta tin rằng, những ai còn độc thân khi ăn chè đậu đỏ vào dịp này sẽ tìm được “mảnh ghép” phù hợp với mình. Còn các cặp đôi đang yêu, khi cùng nhau thưởng thức món chè này, sẽ giúp tình cảm giữa hai người càng thêm gắn kết dài lâu.
Dù chưa có cơ sở khoa học chứng minh tính xác thực, nhưng phong tục này vẫn được nhiều người hưởng ứng như một cách gửi gắm niềm tin và hy vọng về chuyện tình cảm. Hơn nữa, ngoài yếu tố tâm linh, chè đậu đỏ còn là món ăn bổ dưỡng, tốt cho sức khỏe. Nhờ hương vị ngọt bùi và ý nghĩa đặc biệt, món chè này dần trở thành một phần không thể thiếu trong lễ Thất Tịch.
Những điều nên tránh vào ngày Thất Tịch
Mặc dù, ngày Thất Tịch mang ý nghĩa về tình yêu và duyên phận, nhưng từ xa xưa, trong dân gian vẫn tồn tại nhiều điều cấm kỵ không được làm trong ngày này, để tránh rước phải vận xui vào người. Chẳng hạn như:
Không tổ chức đám cưới
Ngày lễ Thất Tịch xuất phát từ sự chia ly đầy nước mắt của Ngưu Lang – Chức Nữ, cho nên đây được xem là ngày không may mắn để cử hành hôn lễ. Nhiều người quan niệm rằng, việc tổ chức lễ thành hôn vào ngày này có thể mang đến sự xa cách và chia lìa trong đời sống hôn nhân. Khiến các cặp đôi gặp nhiều thử thách, chông gai, dẫn đến mâu thuẫn, bất hòa và khó duy trì hạnh phúc lâu dài.
Không xây nhà
Lễ Thất Tịch diễn ra vào mùng 7 tháng 7 âm, tức là tháng cô hồn. Theo quan niệm dân gian đây là thời điểm mở cửa địa ngục, vong hồn lang thang khắp nơi. Chính vì vậy, việc động thổ, xây nhà trong thời gian này dễ gặp trục trặc hoặc chuyện xui rủi, thậm chí ảnh hưởng đến vận khí của cả gia đình. Vì thế, hầu hết mọi người thường kiêng kỵ khởi công xây nhà vào tháng 7 âm lịch, để tránh gặp chuyện không may.
Không làm điều xấu
Thất Tịch là ngày chứa đựng nhiều ý nghĩa về tình yêu, sự đoàn tụ và lòng chung thủy, vì vậy người xưa cho rằng, trong ngày này, nếu ai đó làm điều xấu xa, sai trái, nhất là những việc liên quan đến lừa dối, phản bội tình cảm hay gây tổn thương đến người khác. Thì họ sẽ gánh phải quả báo nặng nề, khiến đường tình duyên lận đận và cuộc sống xảy ra nhiều biến cố.
Do đó, không riêng gì lễ Thất Tịch, mà cả tháng 7 âm lịch, mọi người thường hướng đến những điều thiện lành, sống chân thành, lương thiện và sẵn lòng giúp đỡ người khó khăn, để tích thêm công đức và thu hút sự may mắn, tài lộc.
Mong rằng, sau khi đọc qua bài viết mà Love18 chia sẻ, bạn đã hiểu ngày Thất Tịch là gì. Có thể nói, đây không đơn thuần chỉ là ngày lễ kỷ niệm mối tình giữa Ngưu Lang và Chức Nữ, mà còn là dịp để mỗi người gửi gắm những mong ước tốt đẹp về chuyện tình cảm. Dù ở bất kỳ nơi đâu, thì ý nghĩa của ngày này vẫn hướng về một tình yêu son sắt và thủy chung.
