Table of Contents
Trong những tình huống phát sinh ngoài kế hoạch, nhiều chị em lựa chọn uống thuốc tránh thai rồi vẫn tiếp tục quan hệ sau đó không lâu. Điều này khiến không ít người băn khoăn liệu quan hệ sau 8 tiếng uống thuốc tránh thai có sao không và hiệu quả ngừa thai có được đảm bảo hay không. Nếu bạn cũng đang có chung thắc mắc này, những thông tin dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về thời điểm thuốc phát huy tác dụng và mức độ an toàn trong từng trường hợp.
Thuốc tránh thai là gì?
Thuốc tránh thai là một trong những biện pháp ngừa thai nội tiết được sử dụng phổ biến hiện nay nhờ tính tiện lợi và hiệu quả cao khi dùng đúng cách. Tùy theo mục đích sử dụng, sản phẩm này được chia thành hai nhóm chính là thuốc tránh thai hằng ngày và thuốc tránh thai khẩn cấp. Phân loại cụ thể như sau:
Thuốc tránh thai hằng ngày
Định nghĩa và phân loại
Thuốc tránh thai hằng ngày là loại thuốc nội tiết được sử dụng đều đặn theo chu kỳ nhằm duy trì khả năng ngừa thai lâu dài. Thành phần thường chứa các hormone tổng hợp như estrogen và progestin hoặc chỉ chứa progestin, giúp điều hòa hoạt động của hệ sinh sản nữ theo hướng bất lợi cho việc thụ thai. Loại thuốc này phát huy hiệu quả bảo vệ tối ưu khi người dùng uống đúng giờ và duy trì liên tục theo hướng dẫn.
Dựa trên số lượng viên trong mỗi vỉ, thuốc tránh thai hằng ngày thường được chia thành các loại sau:
– Loại 21 viên: Bao gồm 21 viên chứa hormone, người dùng uống liên tục trong 21 ngày rồi nghỉ 7 ngày trước khi bắt đầu vỉ mới.
– Loại 28 viên: Gồm 21 viên chứa hormone kết hợp với 7 viên giả dược hoặc viên bổ sung sắt, giúp duy trì thói quen uống thuốc mỗi ngày và hạn chế nguy cơ quên liều.
Cơ chế hoạt động
Thuốc tránh thai hằng ngày hoạt động chủ yếu bằng cách bổ sung hormone tổng hợp vào cơ thể để kiểm soát chu kỳ sinh sản. Các hormone này có tác dụng ức chế sự rụng trứng, khiến buồng trứng không giải phóng trứng trưởng thành để thụ tinh. Đồng thời, thuốc còn làm đặc chất nhầy cổ tử cung nhằm cản trở tinh trùng di chuyển vào bên trong và làm thay đổi cấu trúc niêm mạc tử cung, từ đó giảm khả năng trứng đã thụ tinh bám vào và làm tổ.
Thuốc tránh thai khẩn cấp
Định nghĩa và phân loại
Thuốc tránh thai khẩn cấp là biện pháp ngừa thai được sử dụng sau khi quan hệ tình dục không an toàn hoặc khi các phương pháp tránh thai khác gặp sự cố như rách bao cao su hay quên uống thuốc hằng ngày. Thành phần của thuốc thường chứa hàm lượng hormone cao hơn so với thuốc tránh thai thông thường nhằm hỗ trợ ngăn ngừa mang thai trong thời gian ngắn.
Tùy theo liều lượng và cách sử dụng, thuốc tránh thai khẩn cấp được chia thành các dạng phổ biến như sau:
– Loại 24 giờ: Hiệu quả cao nhất khi uống trong vòng 24 giờ đầu sau quan hệ, tỉ lệ ngăn ngừa mang thai có thể lên đến 95% nếu dùng càng sớm càng tốt.
– Loại 72 giờ: Đây là dạng phổ biến nhất với hoạt chất levonorgestrel, cần uống trong vòng 72 giờ sau cuộc yêu.
– Loại 120 giờ: Chứa hoạt chất ulipristal acetate, có thể dùng trong khoảng thời gian lên đến 120 giờ (5 ngày) sau quan hệ, nhưng các chuyên gia y tế vẫn khuyến cáo nên uống sớm để đạt hiệu quả tối đa.
Cơ chế hoạt động
Hiệu quả của thuốc tránh thai khẩn cấp phụ thuộc chủ yếu vào hoạt chất được sử dụng và thời điểm uống sau quan hệ. Mặc dù đều hướng đến mục tiêu ngăn ngừa mang thai ngoài ý muốn, mỗi hoạt chất lại tác động lên hệ sinh sản theo những cơ chế khác nhau như sau:
– Hoạt chất Levonorgestrel: Đây là một dạng progestin tổng hợp, hoạt động bằng cách trì hoãn hoặc ngăn quá trình rụng trứng xảy ra. Đồng thời, hoạt chất này còn làm thay đổi đặc tính của chất nhầy cổ tử cung để hạn chế khả năng di chuyển của tinh trùng. Tuy nhiên, levonorgestrel không có tác dụng chấm dứt thai kỳ hoặc ngăn cản phôi phát triển nếu trứng đã được thụ tinh và làm tổ trong tử cung.
– Hoạt chất Ulipristal acetate: Tác động trực tiếp lên thụ thể progesterone, giúp trì hoãn quá trình phóng noãn hiệu quả hơn ngay cả khi cơ thể đang tiến gần đến thời điểm rụng trứng. Nhờ đó, hoạt chất này có thể duy trì hiệu quả ngừa thai lâu hơn so với một số loại thuốc khẩn cấp thông thường.
Quan hệ sau 8 tiếng uống thuốc tránh thai có sao không?
Nhiều người lo lắng không biết quan hệ sau 8 tiếng uống thuốc tránh thai có sao không, thực tế câu trả lời phụ thuộc vào loại thuốc đang sử dụng và cách dùng trước đó. Với thuốc tránh thai hằng ngày, nếu đã uống đúng hướng dẫn, khả năng bảo vệ vẫn được duy trì bình thường. Còn với thuốc tránh thai khẩn cấp, việc quan hệ sau khi uống thuốc có thể làm tăng nguy cơ mang thai ngoài ý muốn nếu không áp dụng thêm biện pháp phòng tránh khác.
Để đánh giá chính xác mức độ rủi ro, cần xem xét theo từng trường hợp cụ thể như sau:
Trường hợp dùng thuốc tránh thai hằng ngày
Thuốc tránh thai hằng ngày phát huy tác dụng bằng cách duy trì nồng độ hormone ổn định trong cơ thể. Vì vậy, hiệu quả ngừa thai không chỉ phụ thuộc vào thời điểm uống thuốc trong ngày mà còn liên quan đến việc người dùng có uống đều đặn mỗi ngày hay không:
– Trường hợp uống đúng liều và đều đặn: Nếu đã sử dụng thuốc đều đặn trong thời gian dài và không quên liều, việc quan hệ sau 8 tiếng uống thuốc thường không phải vấn đề đáng lo ngại vì hormone trong máu đã đạt ngưỡng ổn định.
– Trường hợp uống vỉ đầu tiên: Nếu mới bắt đầu sử dụng vỉ thuốc đầu tiên, hiệu quả ngừa thai có thể chưa được thiết lập hoàn toàn. Cụ thể, nếu uống thuốc từ ngày thứ 5 của chu kỳ kinh nguyệt trở đi, người dùng cần kết hợp bao cao su trong khoảng 7 ngày tiếp theo để tăng khả năng tránh thai. Ngược lại, trong khoảng thời gian này nếu không áp dụng thêm biện pháp phòng tránh nào khác, nguy cơ thụ thai vẫn tồn tại dù bạn uống thuốc trước cuộc yêu 8 tiếng.
Trường hợp dùng thuốc tránh thai khẩn cấp
Thuốc tránh thai khẩn cấp được bào chế để “cứu nguy” cấp tốc sau những cuộc yêu không dùng biện pháp an toàn, nhằm giảm nguy cơ thụ thai ngoài ý muốn. Cơ chế chính của thuốc là trì hoãn hoặc ngăn cản trứng rụng trong một khoảng thời gian nhất định, từ đó hạn chế khả năng tinh trùng gặp trứng. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng loại thuốc này không duy trì hiệu quả kéo dài như thuốc uống hằng ngày và cũng không có tác dụng ngừa thai cho những lần quan hệ kế tiếp.
Chưa kể, tinh trùng có thể tồn tại trong đường sinh dục nữ từ 3 đến 5 ngày, thậm chí lên đến 6 ngày trong điều kiện thuận lợi. Vì vậy, ngay cả khi đã sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp chứa ulipristal acetate có hiệu lực lên đến 120 giờ, việc quan hệ lại sau 8 tiếng mà không sử dụng thêm biện pháp bảo vệ phù hợp vẫn tiềm ẩn rủi ro mang thai không mong muốn.
Khi thuốc khẩn cấp hết hiệu lực, buồng trứng sẽ trở lại hoạt động và phóng thích noãn như bình thường. Lúc này, tinh trùng từ lần quan hệ sau vẫn có thể còn sống sót trong đường sinh dục nữ và chờ cơ hội gặp trứng. Nếu trứng được phóng thích vào đúng thời điểm này, quá trình thụ tinh hoàn toàn có thể xảy ra dù trước đó đã uống thuốc tránh thai khẩn cấp.
Nguy cơ mang thai khi quan hệ sau 8 tiếng uống thuốc là bao nhiêu?
Quan hệ tình dục sau 8 tiếng uống thuốc tránh thai không đồng nghĩa với việc an toàn tuyệt đối. Trên thực tế, mức độ bảo vệ còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau như giai đoạn rụng trứng, thời gian dùng thuốc và các biện pháp phòng tránh đi kèm. Đánh giá theo từng khía cạnh cụ thể như sau:
Thời điểm rụng trứng
Khả năng thụ thai thường cao nhất trong những ngày cận rụng trứng và thời điểm trứng được phóng thích. Nếu việc quan hệ diễn ra gần khoảng thời gian này, tinh trùng có nhiều cơ hội gặp trứng hơn, từ đó làm tăng nguy cơ mang thai. Ngược lại, khi quan hệ nằm ngoài giai đoạn trứng rụng, xác suất thụ thai sẽ thấp hơn.
Thời gian uống thuốc
Đối với thuốc tránh thai khẩn cấp, việc dùng càng sớm sau khi quan hệ càng giúp nâng cao hiệu quả ngừa thai. Nếu trì hoãn quá lâu, tinh trùng có thêm thời gian di chuyển trong đường sinh dục nữ và gia tăng cơ hội gặp trứng.
Với thuốc tránh thai hằng ngày, việc uống đúng giờ và không bỏ sót liều giúp duy trì tác dụng bảo vệ ổn định. Trái lại, việc quên liều hoặc dùng không đều đặn có thể làm giảm hiệu quả tránh thai.
Biện pháp bảo vệ áp dụng
Việc có kết hợp thêm các biện pháp hỗ trợ như bao cao su hay không cũng ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ thụ thai. Trong những trường hợp như thuốc chưa đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu, mới bắt đầu sử dụng hoặc từng bỏ quên liều, việc áp dụng thêm biện pháp phòng tránh bổ sung sẽ giúp tăng mức độ an toàn. Ngược lại, nếu tiếp tục tham gia hoạt động tình dục mà không sử dụng bất kỳ hình thức bảo vệ nào, khả năng mang thai vẫn có thể xảy ra.
Có cần uống thêm thuốc tránh thai khẩn cấp sau quan hệ không?
Không phải mọi trường hợp quan hệ sau khi uống thuốc tránh thai đều cần dùng thêm một liều khẩn cấp khác. Việc có nên bổ sung hay không còn phụ thuộc vào loại thuốc đã dùng, thời điểm quan hệ mới và tình trạng sức khỏe hiện tại. Sau đây là những tình huống cụ thể:
Những trường hợp KHÔNG cần uống thêm
Nếu thuộc một trong các tình huống dưới đây, việc dùng thêm thuốc tránh thai khẩn cấp thường không cần thiết:
– Đang sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày đúng hướng dẫn và không bỏ sót liều.
– Đã duy trì thuốc tránh thai hằng ngày đủ thời gian để thiết lập hiệu quả bảo vệ ổn định.
– Quan hệ có sử dụng bao cao su nguyên vẹn từ đầu đến cuối và không xảy ra sự cố.
– Đang áp dụng đồng thời một biện pháp tránh thai có hiệu quả cao khác như vòng tránh thai hoặc que cấy tránh thai.
Những trường hợp CÓ THỂ cân nhắc
Với những tình huống tiềm ẩn rủi ro mang thai dưới đây, bạn có thể cân nhắc dùng thêm thuốc khẩn cấp, nhưng tốt nhất vẫn nên hỏi qua bác sĩ hoặc dược sĩ để đảm bảo an toàn cho sức khỏe và tránh gặp tác dụng phụ không mong muốn.
– Bắt đầu uống thuốc tránh thai hằng ngày sau ngày thứ 5 của chu kỳ kinh nguyệt nhưng có phát sinh quan hệ không an toàn trong 7 ngày đầu tiên sử dụng thuốc.
– Bị nôn ói hoặc tiêu chảy nặng chỉ sau vài giờ uống thuốc, khiến cơ thể chưa hấp thu đầy đủ hoạt chất.
– Đã uống thuốc tránh thai khẩn cấp trước đó vài tiếng rồi lại quan hệ không sử dụng biện pháp bảo vệ.
– Nhiều lần quan hệ không dùng biện pháp ngừa thai trong những ngày tiếp theo sau khi đã dùng thuốc tránh thai khẩn cấp.
Đối với các trường hợp đã uống thuốc tránh thai khẩn cấp trước cuộc yêu vài tiếng, bạn không nên tự ý sử dụng thêm thuốc nhiều lần liên tiếp. Thay vào đó, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc nhân viên y tế để được đánh giá nguy cơ thực tế và lựa chọn phương án xử lý phù hợp với từng tình huống cụ thể.
Sau khi uống thuốc tránh thai khẩn cấp rồi lại quan hệ cần theo dõi gì?
Sau khi dùng thuốc tránh thai khẩn cấp rồi tiếp tục quan hệ, bạn nên chú ý theo dõi những thay đổi của cơ thể trong các tuần tiếp theo để kịp thời nhận biết tác dụng phụ của thuốc cũng như các dấu hiệu nghi ngờ mang thai. Điều này đặc biệt quan trọng đối với trường hợp không sử dụng thêm biện pháp bảo vệ trong những cuộc yêu kế tiếp.
Tác dụng phụ thường gặp
Thuốc tránh thai khẩn cấp có thể gây ra một số phản ứng tạm thời do sự thay đổi nội tiết tố trong cơ thể. Các biểu hiện này thường không kéo dài và có xu hướng tự cải thiện sau vài ngày.
– Buồn nôn hoặc khó chịu ở dạ dày.
– Đau đầu hoặc choáng váng nhẹ.
– Căng tức ngực trong một khoảng thời gian ngắn.
– Mệt mỏi hoặc uể oải hơn bình thường.
– Đau bụng dưới âm ỉ hoặc khó chịu vùng chậu.
– Ra máu âm đạo bất thường giữa chu kỳ.
– Kinh nguyệt đến sớm hoặc muộn hơn dự kiến.
Dấu hiệu nghi ngờ mang thai
Nếu việc tránh thai không đạt hiệu quả như mong muốn, những dấu hiệu mang thai sớm có thể xuất hiện trong những tuần tiếp theo. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng một số biểu hiện dưới đây có thể trùng với tác dụng phụ của thuốc nên không thể dùng để khẳng định chắc chắn có thai.
– Kinh nguyệt trễ hơn một tuần so với chu kỳ thông thường.
– Căng tức ngực kéo dài và không thuyên giảm theo thời gian.
– Buồn nôn hoặc nhạy cảm hơn với mùi thức ăn thường ngày.
– Cơ thể mệt mỏi bất thường dù đã nghỉ ngơi đầy đủ.
– Đi tiểu nhiều lần hơn bình thường.
– Ra máu lượng ít, màu hồng nhạt hoặc nâu nhạt khác với máu kinh.
– Thay đổi khẩu vị hoặc cảm giác thèm ăn khác thường.
Khi nào nên thử thai?
Bạn nên dùng que thử thai sau khoảng 14 ngày kể từ lần quan hệ có nguy cơ hoặc khi kinh nguyệt chậm từ 7 ngày trở lên. Thử quá sớm có thể cho kết quả âm tính giả do nồng độ hormone thai kỳ chưa đủ cao để phát hiện. Trong trường hợp kết quả chưa rõ ràng nhưng vẫn trễ kinh hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, nên thử lại sau 2-3 ngày hoặc đến cơ sở y tế để được kiểm tra chính xác hơn.
Hy vọng rằng những thông tin trên của Love18 đã giúp bạn giải đáp thắc mắc quan hệ sau 8 tiếng uống thuốc tránh thai có sao không, cũng như hiểu rõ hơn về mức độ an toàn trong từng trường hợp cụ thể. Nếu vẫn còn lo lắng hoặc nhận thấy các dấu hiệu bất thường sau khi dùng thuốc, bạn nên chủ động theo dõi sức khỏe và thăm khám bác sĩ sớm để được hỗ trợ kịp thời nhé!
